Адамзат дамуының шешуші кезеңінде әлем назары Нью-Дели қаласына ауды. Мұнда өткен AI Impact Summit 2026 саммиті жасанды интеллектінің (ЖИ) болашағын айқындайтын маңызды халықаралық алаңға айналды. 100-ден астам елден мемлекет басшылары, үкімет жетекшілері, делегаттар және технологиялық жаңашылдар бас қосқан бұл жиын Үндістан үшін ғана емес, бүкіл әлем үшін тарихи сәт болды, деп хабарлайды infotabigat.kz.
Үндістан Премьер-министрі Нарендра Моди саммитті елдің даму жолындағы маңызды кезең деп атап, ЖИ инновациясы мен оны жаппай енгізу дәуірі басталғанын мәлімдеді. Оның айтуынша, адамзат тарихында өркениет бағытын өзгерткен технологиялар аз болған. От, жазу, электр энергиясы және интернет секілді жаңалықтардың қатарына енді жасанды интеллект қосылып отыр. Бірақ ЖИ-дің ерекшелігі — бұрын ондаған жылдарға созылған өзгерістер енді бірнеше апта ішінде жүзеге асып, жаһандық ауқымда ықпал ете алатынында.
Адамға бағытталған жасанды интеллект
Саммиттің басты ұстанымы — «Sarvajana Hitaya, Sarvajana Sukhaya» («Баршаға игілік, Баршаға бақыт») қағидаты болды. Премьер-министрдің сөзінше, ЖИ машиналарды ғана емес, ең алдымен адам әлеуетін күшейтуі тиіс. Технология адамға қызмет етуі керек, керісінше емес.
Бұл қағидат Үндістанның цифрлық бастамаларынан айқын көрінеді. Елде цифрлық төлемдер жүйесі UPI және COVID вакцинация науқаны арқылы Цифрлық қоғамдық инфрақұрылым барша азаматқа қолжетімді етілді. Саммит барысында ауыл шаруашылығы, қауіпсіздік, мүгедектігі бар азаматтарға көмек және көптілді қоғамдарға арналған ЖИ шешімдері кеңінен таныстырылды.
Ауыл шаруашылығындағы ЖИ жетістіктері
Үндістанда ЖИ мүмкіндіктерді кеңейтудің нақты мысалдары бар. Соның бірі — AMUL сүт кооперативі іске қосқан «Sarlaben» цифрлық көмекшісі. ЖИ негізіндегі бұл жүйе 3,6 миллион сүт өндірушіге, оның ішінде басым бөлігі әйелдерге, өз тілінде мал денсаулығы мен өнімділігі туралы жедел кеңес береді.
Сонымен қатар Bharat VISTAAR платформасы шаруаларға ауа райы болжамы мен нарық бағасы секілді маңызды ақпаратты көптілді форматта ұсынып, дер кезінде шешім қабылдауға мүмкіндік береді.
MANAV: адамға бағытталған басқару моделі
Үндістан жаһандық ЖИ басқаруына арналған MANAV тұжырымдамасын ұсынды. «MANAV» сөзі санскрит тілінде «адам» дегенді білдіреді. Тұжырымдама бес қағидатқа негізделген:
-
M — Moral and Ethical Systems: ЖИ этикалық нормаларға сай болуы тиіс;
-
A — Accountable Governance: Ашық әрі жауапты басқару тетіктері қажет;
-
N — National Sovereignty: Ұлттық деректер егемендігі құрметтелуі тиіс;
-
A — Accessible and Inclusive: ЖИ баршаға қолжетімді болуы керек;
-
V — Valid and Legitimate: Жүйелер заңды әрі тексерілетін болуы тиіс.
Сенім мен қауіпсіздік мәселесі
Генеративті ЖИ жүйелері кең таралған сайын, дипфейк пен жалған ақпарат қаупі де артып отыр. Премьер-министр халықаралық қауымдастықты синтетикалық контентті міндетті түрде таңбалау және сутаңбалау стандарттарын қалыптастыруға шақырды. Үндістан бұл бағытта заңнамалық қадам жасап, жасанды түрде жасалған контентті нақты белгілеуді талап ететін шараларды енгізді.
Балалардың қауіпсіздігі де басты назарда. ЖИ жүйелері отбасы құндылықтарын ескеріп, жауапты қолдануды ынталандыратын қорғаныс механизмдерімен жабдықталуы тиіс.
Ашықтық және жаһандық игілік
Моди мырза технологияның ең үлкен игілігі оны бөліскен кезде ашылатынын атап өтті. Ашық платформалар миллиондаған жасқа қауіпсіз әрі адамға бағытталған технология жасауға мүмкіндік береді. ЖИ жаһандық ортақ игілікке айналуы тиіс.
Үндістан ЖИ экожүйесін дамыту үшін инфрақұрылымды күшейтіп келеді. India AI Mission аясында мыңдаған графикалық процессорлар іске қосылып, ұлттық ЖИ репозиторийі құрылды. Бұл тіпті шағын стартаптарға да әлемдік деңгейдегі есептеу қуатына қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Үндістанның үндеуі
Әлемдегі ең жас әрі технологиялық әлеуеті жоғары халықтың біріне ие Үндістан инклюзивті инновация орталығына айналуға ұмтылып отыр. Саммитте үнді компаниялары отандық ЖИ модельдері мен қосымшаларын таныстырды.
Премьер-министрдің қорытынды үндеуі айқын болды.
Үндістанда ойлап табыңдар және дамытыңдар. Әлемге ұсыныңдар. Адамзат игілігіне қызмет етсін, – деді ол.
AI Impact Summit 2026 саммиті ЖИ-дің болашағын айқындап қана қоймай, оны адамзат құндылықтарымен үйлестіру қажеттігін тағы бір мәрте көрсетті.